Kroonjuweel welstand, of steen des aanstoots

Met regelmaat publiceert de ons welbekende media, artikelen over het onderwerp de Welstand. Dit laatste is niet zo verwonderlijk overigens, gezien de impact die het heeft op ons bouwen en wonen van vandaag en morgen. Het handelt over een welstandscommissie een college van deskundigen die deze toekomstige bouwplannen adviserend moeten beoordelen. Sinds 2003 is op voordracht van VVD-staatssecretaris Johan Remkes de bepaling geschrapt dat burgers en bedrijven wettelijk verplicht zijn voor hun bouwplannen advies te vragen bij de welstandscommissies. Johan Remkes liet echter de gemeenten vrij in hun keuzes, afzien van elke vorm van welstand, of nieuwe criteria formuleren waaraan welstandcommissies zich moeten houden. De liberale regering, kabinet Pierson, ook bekend als het kabinet van sociale rechtvaardigheid, is verantwoordelijk voor de woningwet van 1901. Het had als doel de hygiëne en gezondheid van de ongezonde huisvesting arbeiderswoningen aan te pakken. Het aanpakken van te kleine donkere woningen met weinig frisse lucht waarin grote gezinnen woonden. Er kwamen kwaliteitseisen die gemeenten in hun bouwverordeningen moesten opnemen. De industriële revolutie vertrek van het platteland naar de steden was hiervoor verantwoordelijk. Dit was mede het begin van sociale woningbouw, volkswoningen of woningwetwoningen. In 1915 werd pas gebruik gemaakt van architecten en werden woonwijken zichtbaar op de tekentafel. Dit was tevens het prille begin in het uiterlijk van de woningen en de directe leefomgeving. Na een aantal aanpassingen van de wet kwamen er welstandsbepalingen, die niets meer van doen hadden met veiligheid en hygiëne. Er ontstond een soort uniformiteit om te voorkomen dat een buurt zou verloederen. Als een ieder ging bouwen naar zijn eigen inzichten was er “geen uniformiteit” meer. Maar de meest belangrijke reden was om te voorkomen dat mensen met geld konden bouwen wat en waar ze wilden. Ik vraag me af waar je anders de financiën, om te bouwen, vandaan moet halen.

Voorbeelden voor o.a. gemeente Voorst…

Het gaat in 2008 blijkbaar alleen nog maar over de uiterlijke schoonheden van huizen binnen de context (beeldkwaliteit) van de te bebouwen omgeving! Concluderend past deze overgecontroleerde staatsarchitectuur niet meer in de tijd van vandaag. De mens is individueler en mondiger geworden en weet zijn financiële en maatschappelijke verantwoordelijkheid zelf te dragen. In de gemeente Boekel hebben zij deze boodschap goed begrepen, zijn de burgers gehoord en is meer levendigheid ontstaan sinds de invoering hiervan. De welstand is in Boekel en ook in de gemeente Jacobswoude verleden tijd geworden! Ik denk dat de burgers in Voorst best in staat zijn om rekening te houden met anderen. Met hun buren of met hun omgeving. Dat zit in ze! Goed voorbeeld doet goed volgen… nu nog de gemeente Voorst!

Marius Feenstra

d.d. 30 januari 2008